Kendinizi sürekli küçümsemeniz ve yeteneklerinizden şüphe duymanız, sevdiğiniz işte bile bir “problem” yaşadığınızın ciddi bir işaretidir. En sevdiğimiz işi verimlilikle eş tutmak, daha fazla, hatta her zaman çalışmamız gerektiğini hissettirir. Bu tür bir zihniyet, uzun vadede hem tehlikeli hem de tespit edilmesi zor birçok öngörülemez sonuca yol açabilir. Çünkü işi büyük bir tutku olarak gördüğünüzde, “körü körüne aşık olabilir” ve vücudunuzun verdiği kırmızı alarm işaretlerini görmezden gelebilirsiniz.
ABD’de 2021’de yapılan bir ankete göre, şirketle yüksek düzeyde etkileşimi olan her beş çalışandan biri tükenmişlik hissediyor. Bu durum, yalnızca kişisel sağlığınızı değil, aynı zamanda iş performansınızı ve yaşam kalitenizi de olumsuz etkiler. İşte tutkuyla bağlı olduğunuz ve sevdiğiniz işinizde ciddi bir zihinsel stres içinde olduğunuzu ve yorulduğunuzu gösteren önemli işaretler:
Sürekli Yorgunluk Hali
Tükenmişliğin en belirgin belirtilerinden biri, yeterince uyumuş olsanız bile kendinizi sürekli yorgun ve enerjisiz hissetmenizdir. Bu his, görevlere, projelere veya iş arkadaşlarınıza karşı olumsuz bir tutum olarak ortaya çıkabilir. Daha kötüsü, pazartesi günü işe döndüğünüzde bile hafta sonundan sonra hala yeterince dinlenmediğinizi hissedersiniz.
Sizin için hafta sonları, erken uyanıp aileniz ve arkadaşlarınızla faydalı aktivitelere katılmak yerine “uyumak” içindir. Hatta uyumaktan başka bir şey yapmak bile istemezsiniz. Uzmanlara göre, sürekli uyuşuk hissetmek, işte kontrolü kaybettiğinizin önemli bir belirtisidir. Bu durum, zihinsel ve fiziksel kaynaklarınızın aşırı derecede tükendiğini ve acilen bir mola vermeniz gerektiğini gösterir.
İşleri Zorla Yapma ve İhmal Etme Eğilimi
İşinizi veya sorumluluklarınızı meslektaşlarınızın üzerine yıkmaya çalışıyorsanız, bu durum aşırı yüklendiğinizin ve işte tükenme riski altında olduğunuzun açık bir göstergesidir.
Zamanla işe geç gelmeye başlar, odaklanma güçlüğü çekersiniz, sadece bitirmek için iş yaparsınız ve günlük görevleri ertelemeye başlarsınız. Bu tür davranışlar, bir veya iki kez bile olsa, üstlerinizin ve meslektaşlarınızın gözündeki imajınızı olumsuz etkiler.
Bu durumdan kurtulmak için tembelliğinizi ve erteleme alışkanlığınızı “yenmeniz” gerekir. Yorgun olduğunuzda dinlenebilirsiniz, ancak duygularınızı ayrım gözetmeksizin “zevklendirmenize” izin verilmez. Profesyonel sorumluluklarınızı yerine getirmede yaşadığınız bu zorluklar, zihinsel ve duygusal bitkinliğinizin bir yansımasıdır.
Kendinizden Sürekli Şüphe Duyma
Sevdiğiniz bir kariyere ulaşmak için her gün kendinizi zorluyorsunuz ve sıkı çalışıyorsunuz; ancak şimdi nereye gittiğinizi sorguluyorsunuz. Düşük öz saygı ve özgüven eksikliği hissi, tükenmişliğin klasik belirtileridir. Bu durumdayken, zihniniz kariyeriniz için belirlediğiniz beklentiler ve hayallerle başa çıkmanın bir yolu olarak sizi zorlamaya başlar.
Eskiden başardığınız şeylerin artık imkansız gibi görünmesi, sürekli kendinizi eleştirmeniz ve başarılarınızı küçümsemeniz, tehlike çanlarının çaldığını gösterir. Bu içsel çatışma, motivasyonunuzu düşürür ve kariyerinizdeki ilerlemenizi engeller. Kendinize karşı nazik olmak ve başarılarınızı takdir etmek, bu döngüyü kırmanın ilk adımıdır.
İş Performansında Gözle Görülür Azalma
Size verilen her görevi her zaman iyi yaparken, bir gün kendinizi aşırı yorgun hissedebilirsiniz. Etrafınızdaki her şeyden yılmış, “hayal kırıklığı” duygusuyla her şeyden vazgeçmek isteyebilirsiniz. Bu nedenle, hiçbir işi tatmin edici bir şekilde tamamlayamazsınız.
Bir gün durgunsunuz, ertesi gün, ondan sonraki gün de aynı. Her şey kötüleşir ve hiçbir şey yapamaz hale gelirsiniz. Son teslim tarihleri yaklaşıyor, iş yükünüz artarken üretkenliğiniz azalıyor. Bu durumu fark etmeye başladığınızda, kendi bitkinlik durumunuzun da farkına varırsınız.
Kendinizi yeniden yönlendirmeye çalışmalı, olumsuz duygular kontrolü ele geçirmeden önce mücadeleye devam etmeniz için sizi motive edecek bir şeyler bulmalısınız. Bu dönemde profesyonel destek almak veya iş-yaşam dengenizi yeniden gözden geçirmek faydalı olabilir.
Sürekli Hastalık Hali
Sık sık geçmeyen baş ağrılarınız mı oluyor? Sadece baş ağrıları değil, doktorunuz kalıcı hastalığınız için belirli bir neden bulamıyorsa, çalışma programınızı gözden geçirmeniz gerekiyor. Çünkü bilim, fiziksel sorunlar ve olumsuz zihinsel durumlar arasında sayısız bağlantı bulmuştur.
Bazen, işte çok fazla stres sağlığınıza büyük zarar verir. Bazı çalışmalar ayrıca şiddetli zihinsel yorgunluğun sağlıkta hızlı bir düşüşe neden olacağını ve kardiyovasküler sorunlar, sindirim bozuklukları, kas gerginliği, yüksek tansiyon, uyku bozuklukları ve grip gibi bazı yaygın sorunlara yol açabileceğini öne sürüyor. Vücudunuz size tükenmişlik sinyalleri veriyorsa, bunları ciddiye almalısınız.
İşin getirdiği stresin bedensel yansımaları, tükenmişliğin somut bir göstergesidir ve bu durumda öncelik sağlığınıza olmalıdır. İş yükünüzü azaltmak veya profesyonel yardım almak gibi adımlar atarak sağlığınızı yeniden kazanabilirsiniz.
